نگاهی به مشکلات تحقیق درباره قاسملو
عرفان قانعی فرد
به طور
خلاصه درباره تحقیق دوستانم در امریکا درباره دکتر قاسملو که من هم به عنوان یک نفر
مترجم به ایشان کمک کرده ام با مشکلات و مواردی مبهم و گاه مسدود روبروست که عرض می
دارم :
در تحقیق
بر همه منابع از نگاه حکومتی ( ایران – عراق – فرانسه – روسیه ) تا نگاه حزب های مخالف
( مانند توده و.. ) و نگاه داخل کردها و زبان های منابع ( منتشر شده به کردی – فارسی – انگلیسی – فرانسه
) و مکان های مورد تحقیق ( ایران – المان – اتریش – فرانسه – انگلستان – عراق – امریکا
– شوروی ) توجه کرده اند
این 20
نکته خلاصه ان تحقیق است :
1.
در اکثر منابع دولتی و متشر شده در داخل ایران چه حکومتی – مثل
سندهای ساواک و... – و چه حزبی – مانند توده و.. - ؛ وی را از نگاه منفی و بااشاره
به نقطه ضعف ها ، بررسی کرده اند که چندان مقبول محققان و کردها نیست ( که در نمونه
ای از ان اینجانب 8 منبع را ذکر کرده ام )
2.
در اکثر منابع عراق
؛ وی را شخصی نزدیک به حزب بعث و استخبارات عراق نامیده اند که متاسفانه تعداد این
سندها کم نیست و اینکه وی وجه المصالحه مخالفت عراق علیه ایران قرار گرفته در حدود
31 سند موجود است.
3.
در فرانسه و حتی لندن ؛ قریب به اتفاق سندها بر خلاف ایران و
عراق است و اکثرا وی را بی هیچ گونه پیش داوری مورد تحلیل قرار داده اند و حتی او را
نیرویی کردی و موثر نامیده اند
4.
در سندهای روسی و امریکا یا وی را وابسته و مامور مخفی و....
نامیده اند که بالطبع انتشار ان سندها چندان دارای ارزش تاریخی نیست و یا اینکه وی
را به دهنیت پیچیده و غیر شفاف معرفی کرده اند
5.
در سندی از مسکو وی را انسانی جاه طلب معرفی میکنند و در سندی
ازامریکا وی رابه اینکه حزب را به ابزاری
درجهت منافع سیاسی خود قرار داده است متهم می نمایند و اکثر گزارش های روسی و انگلیسی
امریکا فارغ از نگاه گزارش نویس نبوده و نیست .
6.
اکثر سندهای کردی دراختیار حزب ها است و کمتر سندی را دراختیار
محققان است .
7.
از نوارهای کاست مصاحبه با وی که در 9 کاست به شرح دوران زندگی
و خاطرات سیاسی خود می پردازد متاسفانه هنوز کامل بودن انها مجهول است و از طرفی بعضی
از صداها مخشوش است از جمله نقدهایش درباره کومله و یا نظریاتش درباره اقای رفسنجانی
و دراینجا باید افراد نزدیک به وی کارشناسان را یاری بدهند .
8.
از او 23 مصاحبه به زبانهای فارسی و کردی و فرانسه در این ارشیو
موجود است که 17 مصاحبه منتشر شده و 5 مصاحبه منتشر نشده است .
9.
در امریکا و سندهای ان وی را نمی توان به طور کامل بر اساس سالهای
زندگی و فعالیت جستجو کرد
10.
در مورد ترور وی و محکومیت ایران ؛ ابهام هایی در اسناد عراق
و مسکو وجود دارند که باید کارشناسی شوند
11.
موارد شفاهی افراد ایرانی وابسته به حکومت هنوز انتشار نیافته
اند و در صورت انتشار هم فقط یک منبع مورد اشاره است و طبعا در نتیجه گیری نهایی نمی
تواند موثر باشد .
12.
در موارد شفاهی و یا کتبی کردها باید نوع اغراق و تقدیس از بیان
واقعی رخ داد ها جدا گردد که امری بسیار مشکل
است
13.
دسترسی به سندهای امنیتی و نظامی ایران و عراق و اتریش غیر ممکن
است و انچه از روسیه و چک به دست امده است مربوط به سالهای 1964 تا 1984 است و گرهی
از کار فروبسته نمی گشاید.
14.
هیچ ارشیو منظمی از نظریات وی جز روزنامه های دوران انقلاب در
ایران و یا بعضی از نشریات اروپایی در دهه 80 وجود ندارد و فقط کاست های رادیو کردستان
است که متاسفانه در اختیار این محققان نیست و بعید به نظر می رسد که دراختیار بخش فرهنگی
حزب هم به طور منظم وجود داشته باشد .
15.
هیچ منبع مالی در اختیار این تحقیق وجود ندارد و نمی توان کمک
حزب و یا دسته ای و یا گروهی را هم پذیرفت
. این یک تحقیق دانشگاهی صرف است و نمی توان به پیشنهاد حزب و گروه و دسته و حکومتی
توجه کرد .
16.
کتابهایی که در کردستان عراق درباره وی منتشر شده اند به جای
راهگشایی تا حد زیادی بر ابهام ها افزوده است
و فقط می توان به 2 مورد کتاب واقعی اشاره کرد .
17.
نوع نگاه محققان درباره وی نگاهی فارغ از گرایش و هواداری است
و 2تز دکتری موجود که در حال دفاع است با همین مشکلات روبروست
18.
فعلا مصاحبه شفاهی با افراد نزدیک به وی انجام نشده است اما
با 45 منتقد و مخالف وی گفتگو ها ضبط شده اند .
19.
از سندهای دست و خط وی و تحلیل ها و نوشته های وی صرفا 98 صفحه
کردی و فرانسه وجود دارد که 23 صفحه ان درباره
تاریخ کهن کردهاست و لابلای ان جوهر ناخوانا و خیس شده است .
20.
حدود 23 سند از مرکز پلیس وین و 34 سند از مرکز تاریخی فرانسه
و 18 سند از مرکز عراق و 27 سند از گفتگوهای اخرین روزهای وی به سرقت رفته و یا به کل نابود شده است .
حال با
این 20 مشکل بعید است که کتاب به ان نقطه مورد نظر دسترسی بیابد از طرفی هم ذوق و شوق
کردها در انتظار کشیدن به انتشار این کتاب قابل فهم است اما بهتر ان است به جای قضاوتهای
عجولانه و نوع نگاهی حاکی از جمود فکری و هیجان ؛ به رفع این 20 مشکل اندیشید . نمی
توان هیچکدام را نادیده گرفت وسزاوار نیست که به شخصی و جایی و کسی بی حرمتی کرد .
محقق این
اثر را در اختیار مردمش می نهد و دیگر مردم اند که صبورانه ؛ قضاوت خواهند کرد و بر دانش خوانندگان خواهد افزود.
توقع اینکه از وی تندیس خباثت یا مجسمه مقدس ساخت ؛ امری عقلانی نیست . بگذاریم محققان
با اسودگی خاطر بنویسند و راهشان را بروند با وجود سنگلاخی پر از اما و ایا و اگر که برای محققان وجود دارد .
اخرالامر
به گمانم بهتر ان است که در صورت داشتن هر نوع کمکی برای رفع ابهام ها ؛ یاری دادن
محققان امری سزاوار و شایسته است حتی اگر فحش نامه ای ترجمه شود و یا در اختیار ایشان
گذارده . تا اگر خادم ملت بود و یا خائن ؛ مقبول بود یا رانده شده و.... را به زبانی
ساده و بی طرف بخوانیم . و جامعه کردها هم فضا را برای تحقیق محققان خود خواهد گشود
و پاسخ لجن پراکنی شیرین عقل های هرزه زبان و سیاه بین هم سکوت و کار و تلاش است برای
کشف حقیقت و ثبت در دفتر تاریخ . تاریخ ما ازعرب ها و ترک ها و دیگران کمتر نیست ،
قدرش بدانیم و به عشق از تاختن و تاراج کردنش بپرهیزیم .
با احترام
